‘Pedagogische kwaliteit is heel goed toetsbaar’

Pedagogische kwaliteit is een hot issue sinds de invoering van de Wet kinderopvang. Linda Blankhorst van KIND – Kennis Instituut kinderopvang NederlanD – traint leidsters en leidinggevenden in de kinderopvang om de inhoudelijke kwaliteit te verbeteren.

Wat vind jij in het algemeen van de pedagogische kwaliteit van de leidsters?
“Wat mij opvalt in de trainingen, is dat leidsters te weinig stilstaan bij hun eigen werk. Vragen over pedagogische visie vinden veel leidsters moeilijk te beantwoorden. Ze werken vaak met bepaalde rituelen, bijvoorbeeld de dag beginnen met het zingen van een liedje. Als ik hun vraag naar hun motivatie, antwoorden ze vaak ‘voor de gezelligheid’ of ‘de kinderen vinden dat leuk’. Maar het werken met rituelen geeft ook duidelijkheid en veiligheid en dus draagt zo’n liedje bij aan de sociale ontwikkeling van het kind. Het is belangrijk dat je je daarvan als leidster bewust bent. Het is niet altijd een makkelijke baan maar ik vind dat je jezelf desondanks doelen moet stellen en over je functioneren moet nadenken. Niets doe je zómaar als je je vak goed wilt doen.”

Hoe probeer jij hier door je trainingen verandering in te brengen?
“Ik vind het belangrijk en ook leuk om mensen aan het denken te zetten. Ik bespreek veel praktijksituaties waarin leidsters zich herkennen. Daardoor beseffen ze dat ze best het een en ander in huis hebben. Samen praten we vervolgens over visie: wat is nu echt belangrijk voor het welbevinden van de kinderen? En ook: hoe vind ik nou zelf dat ik met de kinderen werk en wat wil ik verbeteren? Een goed hulpmiddel bij het ontwikkelen van een eigen visie is videointeractietraining. Je ziet dan echt álles, leidsters kunnen letterlijk naar zichzelf kijken. Neem het volgende voorbeeld: een leidster vraagt aan een kind of ze brood wil halen in de andere groep. Het kind vindt dat een beetje eng. De oplossing van de leidster: ze laat een ander kind meegaan, waardoor het eerste kind het wél durft. Het heeft daardoor het gevoel: ‘Ik kán dingen’. Dat is bouwen aan een positief zelfbeeld. Een leidster die dit van zichzelf terugziet, ontdekt: ‘Dat deed ik eigenlijk heel prima.’ Of ze leert: ‘O, is dát nou stimuleren van sociaal gedrag? Dat kan ik best vaker zo doen!’”

Is pedagogische kwaliteit wel meetbaar?
“In het pedagogisch beleid van veel kinderopvangorganisaties worden vier pedagogische pijlers benoemd: emotionele veiligheid, persoonlijke groei, sociale groei, en normen, waarden en cultuur. Alle vier zijn ze toetsbaar. Zie je bijvoorbeeld op de video een leidster die een kind van achteren benadert met een koud washandje om het gezicht te wassen, zonder dat ze dat even aankondigt, dan is er op dat moment niet echt sprake van emotionele veiligheid. Het kind schrikt en voelt zich ongemakkelijk. Dit is ook voor de leidster zichtbaar.”